Służba Więzienna na Podkarpaciu i Rzeszowski Oddział IPN rozpoczęły wspólny program edukacyjny poświęcony symbolom narodowym i znakom patriotycznym.

Program adresowany jest do skazanych przebywających w dziewięciu podkarpackich jednostkach penitencjarnych.

Tatuaże to element, który jeszcze do niedawna kojarzył się z przestępczą subkulturą. Wykonywane w amatorski sposób – często z pominięciem jakichkolwiek zasad higieny i dalekie od podstawowych standardów estetyki – dawały świadectwo miejsca zajmowanego w przestępczej hierarchii. Dziś coraz częściej tatuaż staje się przejawem ekstrawaganckiej mody, oznaką stylu życia traktowaną na równi z markowym ubraniem. Zmienia się także tematyka tatuaży, wśród której pojawiają się również symbole narodowe i patriotyczne - znak Polski Walczącej, Godło Polski czy podobizny osób związanych z polskim czynem zbrojnym – np. majora Łupaszki. Umieszczane na skórze i eksponowane w sposób nie licujący z powagą tych symboli i historią ludzi, którzy często oddawali za nie życie.

W środowisku jednostki penitencjarnej zjawisko to ogniskuje się jak w soczewce. I chociaż ciężko jest zarzucać komukolwiek, że daje wyraz swojemu przywiązaniu do wartości patriotycznych, to rozmowy prowadzone przez funkcjonariuszy Służby Więziennej z osadzonymi ujawniają, że deklaracje takie są najczęściej powierzchowne. Brak w tych postawach autentycznego zaangażowania podpartego rzetelną wiedzą na temat historii symboli patriotycznych.

Jako pierwsi na zjawisko to zwrócili uwagę funkcjonariusze z Zakładu Karnego w Jaśle. Podjęli również pierwsze działania mające na celu korektę takich zachowań. Po dokładnej analizie okazało się, że problem jest dużo głębszy i wykracza poza mury jednej jednostki. Zasadnym było podjęcie działań w skali całego województwa. Zadania przewartościowania tych postaw podjęli się wspólnie z funkcjonariuszami Służby Więziennej pracownicy Rzeszowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Zgodnie z porozumieniem zawartym przez dyrektorów obu instytucji – płk. Marka Grabka i dr Dariusza Iwaneczko, historycy i edukatorzy Instytutu odwiedzą każdą z dziewięciu podkarpackich jednostek penitencjarnych gdzie przeprowadzą zajęcia dla osób pozbawionych wolności. Spotkania to nie tylko suche prelekcje – to w dużej części historia Polski opowiedziana symbolami, to również prawdziwe opowieści o ludziach, których losy - często tragiczne - splotły się z symbolami patriotycznymi. Zajęcia stanowią fundament dla dyskusji o bohaterstwie i szacunku, dla działań wychowawczych prowadzonych następnie przez funkcjonariuszy działów penitencjarnych.

Pierwsze spotkanie pracowników Instytutu Pamięci Narodowej z osadzonymi odbyło się 12 grudnia. Nie powinno nikogo dziwić, że program wystartował w miejscu, z którego wyszła inicjatywa – Zakładzie Karnym w Jaśle. Zajęcia prowadził Maciej Rędziniak – pracownik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Rzeszowie a uczestniczyło w nich ok. 30 skazanych. W kolejce czeka pozostałe osiem jednostek penitencjarnych. Partnerzy w przedsięwzięciu nie mają na celu namawiania uczestników do rezygnowania z demonstrowania swojego patriotyzmu. Bez wątpienia jednak przyczynią się do tego by czynić to w sposób odpowiedni dla wartości symboli – godnie i świadomie.

 

Tekst: por. Marcin Gawior
Foto: mjr Piotr Chmielewski

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej