Debata o przemianach społeczno-politycznych lat 80-tych XX wieku uświetniła promocję książki funkcjonariusza Służby Więziennej, dr. Bartłomieja Perlaka pn. „Internowani na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie”. Spotkanie odbyło się 13 grudnia br. w sali konferencyjnej Zakładu Karnego Nr 1, a jego współorganizatorem był Oddział Instytutu Pamięci Narodowej- Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu.

Zebrany, opracowany i wydany przez dr. Bartłomieja Perlaka, funkcjonariusza świdnickiego aresztu śledczego materiał to kolejna pozycja służąca przybliżaniu wiedzy o ważnych wydarzeniach w najnowszej historii Polski. W dyskusji o publikacji poprowadzonej przez prof. dr hab. Mirona Urbaniaka- pracownika naukowego Instytutu Historycznego UWr wzięli udział zaproszeni paneliści m.in. prof. dr hab. Krzysztof Kawalec – Dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, prof. dr hab. Grzegorz Strauchold - Kierownik Zakładu Historii Najnowszej Instytutu Historycznego UWr, prof. dr hab. Edward Czapiewski- Instytut Bezpieczeństwa i Spraw Międzynarodowych Wydział Nauk Społecznych i Dziennikarstwa Dolnośląska Szkoła Wyższa we Wrocławiu oraz ppłk Krystyna Zuwała- Zastępca Dyrektora Okręgowego SW.

Dlaczego promocja 13 grudnia przy Kleczkowskiej?

Miejsce i datę na promocję książki organizatorzy wybrali nieprzypadkowo. 36 lat temu 10 tys. osób trafiło do ośrodków odosobnienia po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego na terenie całej Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Jednym z nich był Zakład Karny Nr 1 we Wrocławiu mieszczący się na osiedlu Kleczków. Autor opisując działalność ówczesnego aparatu bezpieczeństwa, nawiązał wyraziście w publikacji do tego okresu.

O czym pisze autor ?

Publikacja, obok zarysu historycznego więziennictwa po 1944r. opisuje utworzenie i likwidację ośrodków odosobnienia, warunki socjalne, personel, pomoc duchowieństwa katolickiego oraz postawy prezentowanych przez przebywających tam represjonowanych. Bartłomiej Perlak w trakcie spotkania chętnie opowiadał o kulisach powstania książki, jej układzie, najciekawszych elementach i materiałach, przybliżając zebranym gościom ciekawą historię m.in. o metodach działania służb represyjnych oraz prawnych aspektach internowania. Wszystko to wsparte było prezentacją multimedialną ilustrującą poruszane zagadnienia pn. „Przygotowania do internowania przeciwników systemu – zakłady karne ośrodkami odosobnienia”.

Ocena publikacji

W toku dyskusji uczestnicy debaty podkreślając zalety opublikowanej książki – jej przekrojowość, nowatorską formułę pochylali się nad rozległą kwarendą archiwalną. -Opracowanie (…) znacząco uzupełnia i wzbogaca obraz przebiegu stanu wojennego na Dolnym Śląsku- wskazał recenzent prof. dr hab. Jakub Tyszkiewicz. -Za świetnie opisane uważam podrozdziały o działalności konspiracyjnej, a także protestach czy wystąpieniach- dodał prof. dr hab. Edward Czapiewski.

Wspomnienia represjonowanych

Podczas promocji książki nie zabrakło osób, które po 1981r. przez ówczesne służby bezpieczeństwa zostały wtrącone do ośrodków odosobnienia. –Pamiętam, jak mi ciągle wmawiali, że wywiozą na wschód- mówił jeden z byłych internowanych. Dodał –to było przerażające. Jakoś sobie radziłem psychicznie, ale moja rodzina strasznie cierpiała-

Inni z kolei opisywali czas chwilę po opuszczeniu więzień –Moment wypuszczenia na wolność był niesamowity. Ale żywot internowanych nie był łatwy. Po wypuszczeniu na wolności zaraz szybko skierowano mnie na komisje i zabrano do wojska- powiedział jeden z represjonowanych w stanie wojennym.

Spotkanie zakończył wspomnieniami prof. dr hab. Krzysztof Kawalec, Dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu. –Nie mam tak barwnych wspomnień jak koledzy. Bałem się w pierwszym tygodniach stanu wojennego zatrzymania. Ukrywałem się w mieszkalniach u kolegów. Wtedy więzi międzyludzkie były o wiele bliższe, niż w latach III RP, to co nas kiedyś wszystko łączyło, teraz niestety rozsypało się. Wiele osób później żałowało swojego zaangażowania w walce o wolność lat 80-tych- dodał dyrektor.

Więcej w reportażu: http://swidnica24.pl/niezwykla-ksiazka-w-36-rocznice-wprowadzenia-stanu-wojennego/

Tekst, zdjęcia, video: kpt. Mariusz Jastrzębski

Rozmiar: 8.8 MB

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej