"Wolność i zdrowie są do siebie podobne. Zna się dobrze ich cenę kiedy nam ich brak" Henry Francois Becque

Od 17 lat w drugą sobotę września obchodzimy Światowy Dzień Pierwszej Pomocy. Inicjatorem tego ważnego dnia jest jedna z największych organizacji humanitarnych na świecie – Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża. Założeniem wpisanym w idee ustanowienia tego dnia jest budowanie świadomości oraz zwrócenie uwagi na odpowiednie zachowania w sytuacji zagrożenie zdrowia czy życia ludzkiego. W codziennym życiu każdego może mieć miejsce sytuacja wymagająca udzielenia pierwszej pomocy. Nagłe zachorowanie, wypadek na przykład podczas zajęć sportowych, w celi, czy na oddziale – to tylko niektóre ze zdarzeń, jakim mogą ulegać osadzeni. Często szybkie i fachowe udzielenie pierwszej pomocy decyduje o zdrowiu, a nawet o życiu człowieka. Do czasu przyjazdu Pogotowia Ratunkowego poszkodowany może liczyć jedynie na pomoc przypadkowych osób. Udzielenie jej jest prawnym obowiązkiem każdego obywatela. Mając na uwadze powyższe wiedza zarówno teoretyczna jak i praktyczna w tym zakresie jest szeroko przekazywana osadzonym z naszych jednostek penitencjarnych i ma na celu nie tylko nauczanie stricte „techniczne”, ale również skoncentrowana jest na uwrażliwienie na potrzebę niesienia pomocy. Działania podejmowane przez jednostki w zakresie edukacji z udzielania pierwszej pomocy dotyczą przede wszystkim realizacji programów readaptacyjnych kształtujących wiedzę z omawianego tematu. Funkcjonariusze organizują również spotkania z organizacjami zewnętrznymi (studenci, ratownicy medyczni), których celem jest poszerzanie świadomości wśród osadzonych połączone z nauką umiejętności praktycznych. Jednostki systematycznie realizują także akcje informacyjne. Emitowane audycje w radiowęźle, zajęcia prowadzone przez nasz wyszkolony personel medyczny czy wiedza o ratownictwie medycznym zawarta w wydawanych gazetkach wewnątrzzakładowych niewątpliwie sprzyja edukacji osadzonych oraz uzupełnia zdobytą już wiedzę w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

W Zakładzie Karnym w Białej Podlaskiej realizowany jest program readaptacji skazanych „Biała Podlaska bez tajemnic” zawierający moduł pierwszej pomocy przedmedycznej. Kilkoro osadzanych uczestniczących w szkoleniu w ciągu kilku godzin zostaje zapoznanych z zasadami udzielania pierwszej pomocy, znajomością podstaw prawnych, czy zasadami resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Funkcjonariusze z jednostki (pion służby zdrowia) realizujący moduł omawiają zasady działania występujące podczas możliwych sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia takich jak: porażenia prądem, postępowania w przypadku oparzeń, odmrożeń czy wstrząsu anafilaktycznego.

Zakład Karny w Chełmie również z powodzeniem realizuje programy readaptacyjne, w ramach których osadzeni przechodzą szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Należą do nich: Stop pijanym kierowcom” oraz „Lepsze jutro”. Oprócz walorów typowo edukacyjnych w zakresie świadomości negatywnego wpływu alkoholu na kierowanie pojazdami mechanicznymi skazani uczestniczyli w module zdrowotnym, gdzie zdobyli podstawową wiedzę i umiejętności dotyczące zdrowego stylu życia i udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Zostali także zapoznani ze sprzętem medycznym dostępnym w miejscu publicznym i jego zastosowaniem. Jednostka realizuje również kurs „Asystent Osoby Niepełnosprawnej” zawierający elementy pomocy przedmedycznej.Taki sam kurs,  w ramach którego 6 osadzonych nabyło umiejętności zwiazanych z udzieleniem pierwszej pomocy odbył sie również w Zakładzie Karnym w Zamościu. Podczas kilkugodzinnego spotkania specjaliści z firmy zewnętrznej przybliżyli osadzonym wiedzę z zakresu interwncji przedmedycznej w stanach nagłego wystapienia zagrożenia zdrowia lub życia.Moduł zawierał także szkolenie z praktycznych umiejetności bepiecznego użycia automatycznego defibrylatora zewnętrznego.    

Zakład Karny w Hrubieszowie to kolejna już z naszych jednostek, gdzie problematyka pomocy przedmedycznej nie jest obca. ‘’Odpowiedzialny kierowca”,” Stop przemocy – druga szansa”, Stop dopalaczom- stop nałogom” czy „Program z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom oraz nadużywania alkoholu lub narkotyków” to tylko niektóre, gdzie założeniem jest m.in. edukacja w zakresie pierwszej pomocy. Wszystkie programy dydaktyczno-wychowawcze ukierunkowane są na fachową wiedzę i nabycie umiejętności praktycznych ratujących ludzkie życie. W programie, w których średnio uczestniczy około 10 skazanych zajęcia z zakresu pomocy przedmedycznej odbywały się w liczbie od 2 do 6 godzin.

Areszt Śledczy w Krasnymstawie w ramach prowadzanego programu psychokorekcyjnego „Stop pijanym kierowco” realizuje zajęcia dla osadzonych z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Szkolenie dla 10 osadzonych prowadzone było przez instytucję zewnętrzną. Skazani zapoznani zostali z wiedzą teoretyczną i praktyczną w tym zakresie. Program edukował w kierunku właściwego rozpoznawania własnych zachowań oraz znajomości przepisów prawnych w tym zakresie. Skazani zapoznani zostali również z danymi statystycznymi dt. wypadków spowodowanych nietrzeźwością Osadzeni uczestniczą także w kursie ”Asystent Osoby Niepełnosprawnej, w tym niewidomej”, gdzie nabywają również umiejętności udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.

Areszt Śledczy w Lublinie systematycznie realizuje liczne akcje informacyjne najczęściej powiązane z programami resocjalizacyjnymi ukierunkowanymi na istniejące problemy. Jest to m.in. program „Fotoradar” czy kurs zawodowy „Opiekun osoby niepełnosprawnej”. W trakcie spotkań przeprowadzane są szkolenia z udziałem wykwalifikowanych osób z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej. Podstawowa wiedza o ratownictwie medycznym znajdzie się w wydawanej przez jednostkę gazetce „Piąty południk” a dodatkowo zostanie wyemitowana w radiowęźle.

Zakład Karny Opole Lubelskie w ramach prowadzonego programu „Nie bądź obojętny- pomóż” „wyposaża” niejako osadzonych w zespół umiejętności i czynności wykonywanych w razie wypadku, urazu czy nagłego ataku choroby w celu ochrony życia lub zdrowia poszkodowanego oraz minimalizuje niekorzystne następstwa zanim możliwe będzie udzielenie specjalistycznej pomocy medycznej. Celem zespołu funkcjonariuszy jest, aby każdy uczestnik programu potrafił udzielić pierwszej pomocy osobie poszkodowanej, nie bał się tego uczynić, a wiedzę którą zdobędzie od fachowców profesjonalnie i świadomie wykorzystał w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. W realizacji programu aktywnie uczestniczą funkcjonariusze jednostki, (wychowawca, psycholog) oraz przedstawiciel Publicznej Służby Zdrowia, Państwowej Straży Pożarnej/Policji posiadający kwalifikacje z zakresy pierwszej pomocy przedmedycznej.

Zakład Karny we Włodawie w swojej ofercie skierowanej do osadzonych realizuje dwa programy readaptacji społecznej zawierające moduł pierwszej pomocy przedmedycznej: program resocjalizacyjny w zakresie przeciwdziałania prokryminalnym postawom poprzez promocję zdrowia z elementami pierwszej pomocy przedmedycznej „Piłka moja pasja’ oraz „Udzielanie pierwszej pomocy – uratować życie”. Cel drugiego z nich jest szczególnie ukierunkowany na uwrażliwienie na sprawy bezpieczeństwa i ochronę zdrowia jako najwyższej wartości. Osadzeni nabywają umiejętności w zakresie różnicowania sytuacji zagrożenia i identyfikowania realnego ryzyka utraty zdrowia lub życia. W trakcie kilkugodzinnych spotykań osadzeni nabywają praktycznych umiejętności zachowań ratowniczych: dbanie o własne bezpieczeństwo, praktyczne znajomość udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej czy zawiadamianie właściwych organów w nagłych przypadkach. Oba programy realizowane są w jednostce przez funkcjonariusza, który posiada uprawnienia instruktora udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.

 Warto w tym miejscu zaakcentować także, iż w ramach realizacji programu readapatacji społecznej skazanych z długimi wyrokami pt "Lepsze jutro" Zakład Karny w Chełmie zakupił  fantom do ćwiczeń w ramach pierwszej pomocy oraz defibrylator - treningowy półautomatyczny AED w celu oswojenia się skazanych z technologią występującą powszechnie w miejscach publicznych (stadiony, dworce i lotniska), który niejednokrotnie ratuje życie ludzkie.

POWER a wiedza o udzielaniu pierwszej pomocy przedmedycznej

Oprócz proponowanych programów readaptacyjnych skazani w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój POWER 2014-2020 podczas prowadzonych kursów zawodowych realizują Moduł Pomocy Przedmedycznej zawierający wiedzę teoretyczną i praktyczną w tym zakresie. W 2017 roku w okręgu lubelskim zostanie zrealizowanych 51 takich kursów. W każdym z nich tematycznie uczestniczy 10 skazanych. Program obejmuje w omawianym zakresie 10 godzin realizowanych po 45 minut lekcyjnych.

Opracowanie; por. Edyta Radczuk (źródło: na podstawie informacji przekazanych przez jednostki penitencjarne okręgu lubelskiego),

zdjęcia: archiwa jednostek penitencjarnych okręgu lubelskiego.

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej