W tym roku, po raz pierwszy, Centralne Obchody Święta Służby Więziennej odbędą się 30 czerwca na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Uroczystości rozpoczną się mszą świętą w Bazylice Świętego Krzyża, następnie na Placu Piłsudskiego odbędzie się uroczysta promocja na pierwszy stopień oficerski Służby Więziennej, wręczenie odznaczeń państwowych i odznak resortowych oraz defilada funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Święto każdej formacji mundurowej to doskonała okazja do przybliżenia jej zadań i misji. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Krakowie nadzoruje i koordynuje organizację więziennictwa na terenie województwa małopolskiego i świętokrzyskiego, a więc obszarze, na którym zamieszkuje ponad 4 i pół miliona osób. Łącznie jest to 11 jednostek - 3 areszty śledcze i 8 zakładów karnych. Jednostki penitencjarne w okręgu krakowskim przeznaczone są dla wszystkich kategorii osadzonych. Przebywają w nich zarówno kobiety jak i mężczyźni, tymczasowo aresztowani i skazani, młodociani, odbywający karę po raz pierwszy i recydywiści penitencjarni. W okręgu krakowskim znajdują się zarówno zakłady karne o najwyższym systemie zabezpieczeń, jak i jednostki półotwarte czy otwarte. Na koniec pierwszego kwartału 2017 roku w jednostkach okręgu krakowskiego przebywało łącznie około 5,5 tys. osadzonych.

W aresztach śledczych i zakładach karnych okręgu krakowskiego pracuje ponad 1800 funkcjonariuszy oraz ponad 100 pracowników cywilnych. 20% z nich to kobiety. Ponad połowa funkcjonariuszy posiada wyższe wykształcenie. Są to świetnie przeszkolone, profesjonalnie przygotowane do pracy w warunkach zagrożenia i stresu osoby.

Do podstawowych zadań Służby Więziennej należy m.in. ochrona społeczeństwa przed sprawcami przestępstw oraz zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku. Dział ochrony jest najliczniej reprezentowanym działem – w okręgu krakowskim aktualnie jest to 1100 funkcjonariuszy. Pełnią oni służbę w bezpośrednim kontakcie, na pierwszej linii. Czuwają nad bezpieczeństwem skazanych i funkcjonariuszy, realizując takie zadania jak nadzór nad skazanymi, realizacja widzeń, telefonów, spacerów, dokonywanie kontroli osadzonych i pomieszczeń. Na co dzień nierzadko spotykają się z takimi zagrożeniami jak agresja ze strony skazanych, próby przemytu na teren jednostki przedmiotów niebezpiecznych i niedozwolonych.

Prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych to drugie podstawowe zadanie funkcjonariuszy Służby Więziennej. Pobyt w więzieniu nie może sprowadzać się jedynie do funkcji izolacyjnej stąd licznie realizowane i prowadzone przez personel penitencjarny oddziaływania. Skazani uczestniczą w programach readaptacji społecznej z zakresu profilaktyki uzależnień, przemocy, kształtowania kompetencji rodzicielskich i społecznych. W 2016 roku w okręgu krakowskim zrealizowano 390 programów readaptacyjnych w których łącznie uczestniczyło prawie 6000 osadzonych. W jednostkach okręgu krakowskiego prowadzone są też oddziaływania terapeutyczne dla skazanych uzależnionych od alkoholu (AŚ Kraków Podgórze, ZK Nowy Wiśnicz) oraz narkotyków (AŚ Kielce) a także dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi oraz upośledzonych umysłowo (AŚ Kielce).

W szeregach funkcjonariuszy oraz pracowników cywilnych Służby Więziennej znajdują się także lekarze oraz pielęgniarki. W każdej jednostce penitencjarnej funkcjonuje ambulatorium oraz gabinet stomatologiczny. Dodatkowo w Areszcie Śledczym w Krakowie znajduje się jeden z większych szpitali więziennych, który posiada oddział internistyczny, chirurgiczny oraz psychiatrii sądowej.

Podczas odbywania kary skazani mogą także kontynuować nauczanie. W zakładzie karnym w Nowym Wiśniczu działa zespół szkół zawodowych, osadzeni korzystają także z nauczania poza obrębem zakładów karnych. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszą się realizowane w jednostkach kursy zawodowe i dokształcające organizowane w ramach Programu Operacyjnego Wiedza-Edukacja-Rozwój.

Krakowskie więziennictwo prowadzi szeroką współpracę ze środowiskiem zewnętrznym w zakresie readaptacji społecznej skazanych. Jednym z najważniejszych środków oddziaływania jest zatrudnienie – zarówno odpłatne jak i społeczne. Powszechność zatrudnienia skazanych w jednostkach okręgu krakowskiego wynosi 52%. Skazani wykonują prace na terenie jednostek, osoby odpowiednio dobrane przez kadrę penitencjarną są także zatrudniani na zewnątrz w systemie bez konwojenta. Pracują na rzecz samorządów terytorialnych, fundacji, stowarzyszeń i innych instytucji.

Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Krakowie współpracuje także z ośrodkami akademickimi, instytucjami państwowymi i pozarządowymi oraz zagranicznymi. Pozwala to na wymianę doświadczeń i poszukiwanie nowych rozwiązań dla problemów stojących przed więziennictwem.

Tekst: por. Anna Czajczyk

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej