Dyrektor Generalny Służby Więziennej gen. Jacek Kitliński oraz Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej płk Włodzimierz Paszkowski reprezentowali Służbę Więzienną w uroczystościach upamiętniających ofiary Zbrodni Katyńskiej.

Główne uroczystości odbyły się 20 kwietnia br. w Komendzie Głównej Policji. Uczestniczyli w nich m.in: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Mariusz Błaszczak, Wojewoda Mazowiecki Zdzisław Sipiera, Komendant Główny Policji nadinsp. dr Jarosław Szymczyk, kierownictwo służb podległych MSWiA i Ministerstwa Obrony Narodowej, prezesi stowarzyszeń „Rodzina Policyjna 1939 r.” oraz „Rodzina Katyńska”, a także potomkowie pomordowanych na Wschodzie policjantów.

77 lat temu, w kwietniu 1940 roku Sowieci bestialsko zamordowali elitę polskiego narodu. Tylko dlatego, że byli to ludzie, którzy nosili polskie mundury i z oddaniem służyli Rzeczypospolitej – podkreślił Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Mariusz Błaszczak.

Złożenie wieńców i wiązanek zakończyło uroczystości przed obeliskiem poświęconym poległym policjantom. Kontynuowano je w obiekcie KGP przy ul. Orkana 14, gdzie przygotowano trzy okolicznościowe wystawy, pod wspólnym tytułem „77 lat Wspólnej Pamięci”. Ekspozycje udostępniły: Muzeum Katyńskie Oddział Martyrologiczny Muzeum Wojska Polskiego, Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach oraz Centralny Zarząd Służby Więziennej.

Wystawa Służby Więziennej nosi tytuł „Polskie więziennictwo 1919 – 1945”.  W lutym 1919 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał ważne akty prawne normalizujące funkcjonowanie więziennictwa w niepodległej Polsce.  Rok 1945, to równie symboliczna data. Z jednej strony radość Europy z zakończenia wojny, a z drugiej początek narzucenia części Europy obcego systemu, który z narodu zrobił głównego wroga rzekomo ludowej władzy. Sama Wystawa, choć ograniczona objętością, obejmuje kilka okresów więziennictwa:

- Organizacja służby,  tworzenie jednolitego polskiego systemu penitencjarnego i równoległe działania organizacyjne zmierzające do stworzenia jednolitej pod względem wyszkolenia i przepisów służby penitencjarnej.

- Utworzenie korpusu Straży Więziennej oraz doskonalenie polskiego systemu penitencjarnego.

- Trudny czas wojny, okupacja niemiecka i wykorzystanie polskiej Straży Więziennej w systemie eksterminacji narodu polskiego przez okupanta oraz bohaterska postawa polskich więzienników, którzy narażając swoje życie działali w konspiracji i nieśli pomoc więźniom. Represje okupanta wobec więzienników: aresztowania, obozy koncentracyjne, rozstrzeliwania.

- Tereny wschodnie Rzeczpospolitej zaanektowane przez Rosję Sowiecką po najeździe 17 września 1939 roku, eksterminacje i ludobójstwo polskiej ludności z tych terenów zwłaszcza inteligencji, czy szeroko pojętych urzędników państwowych. Zsyłki na Syberię i do Kazachstanu. Zbrodnia Katyńska. Straty Straży Więziennej za okres wojny określa się na około 15 procent stanu z 31 sierpnia 1939 roku.

Uzupełnieniem części graficznej wystawy są eksponaty pochodzące z okresu dwudziestolecia międzywojennego i czasu wojny, czasu okupacji, które są wyłożone w gablotach ekspozycyjnych. Mają one szczególną wartość, bowiem przedmiotów związanych z więziennictwem z lat 1918 – 1945 zachowało się bardzo niewiele. Na tej ekspozycji można zobaczyć pochodzące z okresu międzywojennego: dokumenty funkcjonariuszy,  książkowe opracowania naukowe z zakresu więziennictwa, popularne czasopisma zawodowe dla funkcjonariuszy oraz zdjęcia z życia i pracy funkcjonariuszy więziennych, odznaki szkolne i jubileuszowe, klucze z więzień: Wilno – Łukiszk i Lwów – Brygidki, młotek do sprawdzania krat w celach czy pas do zawieszania kluczy. Bardzo ciekawym eksponatem jest oprawiony rękopis z wierszami wielu autorów o różnej tematyce (więziennej, refleksyjnej, politycznej) spisany przez jednego z więźniów, bogato ilustrowany. Tomik ten powstał w Więzieniu Mokotowskim  w latach 1940-41. Kolejnym ciekawym elementem wystawy jest dwujęzyczna, niemiecko – polska „Instrukcja dla personelu pomocniczego niemieckich zakładów karnych” wprowadzona do użytku i stosowania w Dystrykcie Kraków Generalnego Gubernatorstwa w 1943 roku.

Wystawa będzie eksponowana w KGP, po czym będzie można ja oglądać w IPN Kielce na Tygodniu Katyńskim. Od czerwca 2016 r. kiedy to wystawa po raz pierwszy wystawiona była w Muzeum Katyńskim, można było ją zwiedzać w  Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej oraz w Centralnej Bibliotece Wojskowej w W-wie. Organizatorami wystawy jest Fundacja „HISTORIA ZZA KRAT – Ocalić od zapomnienia”, której członkami są: Włodzimierz Orlikowski (kpt. SW w st. spocz.), por. Paweł Mitura (Zakład Karny Warszawa – Białołęka), Jacek Moczulski (mjr SW w st. spocz.). W zorganizowaniu wystawy uczestniczył również płk SW w st. spocz. dr Krystian Bedyński.

Zespół Prasowy

Centralny Zarząd Służby Więziennej

Zdjęcia: Piotr Kochański

 

 

 

 

 

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej