Więzienie jest miejscem, w którym przebywają osoby uzależnione od substancji psychoaktywnych lub w sposób ryzykowny nadużywający ich a rolą kadry więziennej jest znalezienie metod oddziaływania i motywowania do podjęcia terapii.

Przestępczość wśród osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych jest najczęściej efektem głodu substancji, od której jest uzależniona, w wyniku którego jednostka dopuszcza się konfliktu z prawem, łamiąc przyjęte społecznie normy i zasady moralne.

W Areszcie Śledczym w Warszawie- Białołęce od listopada 2016 r. funkcjonuje oddział terapeutyczny ATLANTIS dla skazanych recydywistów penitencjarnych uzależnionych od alkoholu. Kadrę oddziału terapeutycznego tworzą: kierownik, terapeuci uzależnień, psycholog ,wychowawca, funkcjonariusze działu ochrony. Terapia w oddziale terapeutycznym trwa 3 miesiące i są na nią kierowani osadzeni zdiagnozowani przez lekarza psychiatrę jako osoby uzależnione bądź osadzeni wobec których sąd nakazał obowiązek terapii. Podstawowe założenia, w oparciu o które prowadzone są oddziaływania indywidualne i grupowe, zakładają między innymi:

  • alkoholizm jest chorobą przewlekłą, postępującą i nieleczona najczęściej prowadzi do śmierci,
  • leczenie powinno obejmować całą osobę (sferę fizyczną, psychiczną oraz duchową),
  • najbardziej efektywne leczenie alkoholizmu to zastosowanie Programu 12 kroków Anonimowych Alkoholików wspomagane metodami psychologicznymi.

Uzależnieni podejmujący leczenie w oddziałe terapeutycznym ATLANTIS muszą zrewidować każdy wymiar swojego życia. Program ten stawia pacjentom konretne cele do realizacji dotyczące sfery poznawczej, emocjonalnej, behawioralnej oraz duchowej.

W jednostce od kilku lat prowadzone są mityngi AA, które zapoczątkowała psycholog działu penitencjarnego, a od dwóch lat odbywają się także mityngi NA. Udział w mityngach biorą osoby, które od dłuższego czasu zachowują abstynencję oraz skazani. W ramach mityngów odbywają się także dodatkowe widzenia rodzinne celem umacniania więzi lub odbudowania relacji z najbliższymi, które w wyniku choroby zostały nie jednokrotnie zerwane.

Zarówno wychowawcy działu penitencjarnego oraz psycholodzy prowadzą różnego rodzaju zajęcia w zakresie profilaktyki uzależnień oraz programy readaptacji społecznej przeciwdziałające uzależnieniu od substancji psychoaktywnych. Prowadzony jest m.in. program dla sprawców wypadków drogowych pod wpływem alkoholu, dla osób uzależnionych od narkotyków, dla osadzonych ekperymentujących ze środkami nowej generacji, tzw. dopalaczami. Obok programów prowadzona jest także grupa osadzonych, zdiagnozowanych jako osoby uzależnione od narkotyków, która regularnie spotyka się z wychowawcą i omawia bieżące trudności wynikające z uzależnienia, sposoby radzenia sobie z nawrotami choroby, ale również prowadzone są warsztaty samopoznania, radzenia sobie w sytuacjach trudnych, rozpoznawania własnych uczuć i emocji. Te wszystkie działania mają przede wszystkim edukować, ostrzegać, dawać nadzieję oraz motywować do zmiany lub podjęcia terapii.

Administracja Aresztu Śledczego w Warszawie- Białołęce współpracuje z licznymi instytucjami, które udzielają pomocy i wsparcia osobom uzależnionym i ich rodzinom. Do najważniejszych instytucji, z którymi jednostka współpracuje należy wymienić Poradnię Profilaktyki, Leczenia i Terapii Uzależnień MONAR w Warszawie, Wojewódzką Stację Sanitarno- Epidemiologiczną w Warszawie, Fundację Edukacji Społecznej, Fundację Prekursor oraz Polską Sieć Polityki Narkotykowej. Dzięki współpracy oferta zajęć jest zróżnicowana i ujmuje problematykę uzależnień w szerokim kontekście. Edukacja w zakresie redukowania szkód, m.in. udziału w programach substytucyjnych, zagrożeń wynikających z ryzykownych zachowań, które mogą prowadzić do zakażenia HIV, HCV, edukacja w zakresie zagrożeń wynikających z użytkowania dopalaczy to istotne elementy pozwalające na uświadamianie osadzonym o ryzyku związanym z przyjmowaniem środków odurzających.

Konieczne jest edukowanie jak największej liczby skazanych o konsekwencjach wynikających z uzależnienia, edukowanie w zakresie choroby jaką jest alkoholizm lub narkomania, motywowanie do podjęcia terapii lub leczenia substytucyjnego tak aby pobyt w więzieniu nie był tylko swoistą izolacją od społeczeństwa ale spełniał funkcję resocjalizacyjną.

szer. Edyta Kulesza

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej