Funkcjonariusze Zakładu Karnego w Przytułach Starych, w terminie od 28.11.2016r. do 02.12.2016r., uczestniczyli w wizycie studyjnej w Zakładzie Karnym w Halden, w ramach Programu Współpracy Bilateralnej NMF, która miała na celu poznanie norweskiego systemu penitencjarnego.

Nadrzędnym celem norweskiego systemu penitencjarnego jest przywrócenie społeczeństwu wartościowych obywateli. Kładą duży nacisk na resocjalizację osób skazanych poprzez pracę oraz inne zajęcia dodatkowe. Norwescy funkcjonariusze służby więziennej chcą, by osadzeni, którzy opuszczą mury zakładu karnego, byli ich „dobrymi sąsiadami”.

Prowadzone rozmowy z przedstawicielami norweskiego więziennictwa wsparte własnymi spostrzeżeniami pozwoliły zauważyć dość istotne różnice w rozwiązaniach systemów więziennych polskiego i norweskiego.

Pobyt skazanego w norweskim zakładzie penitencjarnym od początku ukierunkowany jest na maksymalne jego usamodzielnienie. Realizacji tego celu służy m.in. rozmieszczanie osadzonych w pojedynczych celach mieszkalnych. Takie rozwiązanie ma za zadanie jak największe urealnienie warunków wolnościowych. Założeniem jest, że skazany wracający czy to z pracy, nauczania czy innych zajęć wraca do własnego pomieszczenia, w którym nie ma innych „obcych” osób. Skazany sam musi zadbać o swoje sprawy. Administracja więzienna nie dostarcza skazanym całodziennych posiłków. Skazani zobowiązani są do samodzielnego zakupu posiłków, na które mogą przeznaczyć określoną kwotę pieniędzy. Osadzeni nieposiadający środków pieniężnych otrzymują je w ramach pomocy społecznej. Skazani odbywający karę w warunkach otwartych samodzielnie dokonują opłat za pokój, w którym zamieszkują. Administracja więzienna dostarcza im niezwykle bogatą ofertę zajęć terapeutycznych, edukacyjnych, szkolnych, czy pracy. Dostępna jest szeroko rozumiana pomoc postpenitencjarna. Skazanemu pozostaje do spełnienia tylko jeden warunek polegający na tym, że to on sam musi wykazać aktywność i zaangażowanie zgłaszając się do udziału w dostępnej ofercie. W przypadku, gdy skazany nie posiada ubrania, pieniędzy, stałego miejsca zamieszkania po zwolnieniu, i nie wykazywał tym wcześniej zainteresowania, to w dniu zwolnienia zostaje wypuszczony z zakładu karnego bez szczególnego zainteresowania administracji jego sytuacją. Osadzony jest traktowany jako osoba świadoma swoich czynów i dlatego ciężar odpowiedzialności przekierowany jest maksymalnie w jego stronę. W przypadkach np. samouszkodzenia skazanego, czy samobójstwa priorytetem jest poszukiwanie sposobów zapobiegania takim sytuacjom w przyszłości; nie obciąża się funkcjonariuszy odpowiedzialnością za powstanie tych zdarzeń.

Pomimo zauważalnych różnic można zaobserwować też podobieństwa w funkcjonowaniu polskiego i norweskiego systemu penitencjarnego. Jest to przede wszystkim rozumienie potrzeby wytężonej i bardzo szeroko pojętej pracy nad deficytami osób przebywających w izolacji penitencjarnej.

Wizyta była kontynuacją wzajemnych odwiedzin studyjnych obu służb. W dniach 19 – 23 września br. zakład w Halden zwiedziliśmy po raz pierwszy. Strona norweska przebywała w naszym zakłdzie już dwukrotnie.
 

tekst, zdjęcia: por. Dariusz Garliński, por. Krzysztof Łępicki

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej